Harmonijka ustna
Okazuje sie, ze w Chinach znano na dlugo przed nami, procz prochu i druku, takze... harmonijke ustna. Potem nastał czas "szenga" - pierwszego instrumentu działającego na zasadzie drgań.
W Europie dopiero w XVII XVIII w. zaczeto budowac organowe piszczalki stroikowe; w dolnej czesci takich piszczalek drgaly metalowe blaszki. Na przelomie XVIII i XIX w. wynalazek ten znalazl zastosowanie w roznego rodzaju instrumentach.
Początki miechów
W 1804 Johann Nepomuk Mälzel, wynalazca metronomu, zbudowal mechaniczny instrument dety panharmonikon, na który Ludwig van Beethoven skomponowal 1 wersje utworu programowego pt. Zwyciestwo Wellingtona albo bitwa pod Vittora. Nastepnie powstaja inne instrumenty na tloczone powietrze: eolina (przypomnę tylko, że Eol wedlug Odysei Homera byl krolem wiatrow), eolodikon, aeolomelodicon zbudowany w Warszawie przez Karola Brunnera, aeolopantalon zbudowany w 1824 przez Józefa Dlugosza (grywal na tym instrumencie Fryderyk Chopin), az wreszcie w 1821 physharmonica Antona Häckla, ulepszona w 1849 przez Augusta Debaina, pierwowzor pozniejszej fisharmonii. Jednoczesnie konstruowano rozne typy harmonijek ustnych i instrumenty z miechami uruchamianymi recznie.
Update?
W latach 20. XIX w. Friedrich Buschmann buduje Handaoline, ktorej udoskonalona wersje opatentowal w 1829 pod nazwa accordionu Cyrillus Damian. Odtad datuje sie popularnosc tego instrumentu w wielu krajach Europy.
Pierwowzór
Bliżej nam znany akordeon guzikowy został wynaleziony w 1850 roku przez pana F.Walthera zupełnie przypadkowo - podczas zmieniania piszczałek w swojej dwurzędowej harmonii (akordeonie???), która miała zakres 46 dzwięków (?!) skali chromatycznej, 20 guzików i 12 basów (???). Jak to było dalej sami wiemy. Wreszcie doszło do stworzenia AKORDEONU GUZIKOWEGO który może mieć nawet 160 basów i 6 rzędów przysisków manuału dyszkantowego!!!
Technologia
Manuał dyszkantowy jest zbudowany "systemowo". Krótko mówiąc nic by mu nie ubyło w brzmieniu i zakresie, gdyby miał tylko 3 rzędy przycisków. Kolejno po jednym rzedy zostały dodawane, żeby ułatwić gre (dlatego nazywają się "rzędy,przyciski dodane"). Aktualnie 6 rzędów możemy spotkać w Serbskich akordeonach a gre możemy podziwiać dzięki Jugosłowiańskim graczom.
Do wyboru, do koloru
Powstaly najrozmaitsze odmiany akordeonów: wiedenska harmonia guzikowa (harmonika), rosyjska harmonia chromatyczna (bajan), harmonie sekundowe, harmonie pedalowe, akordeony z klawiatura, koncertiny, bandoniony (lub bandoneony) itd. Najwazniejszymi osrodkami produkcji akordeonów byly Wlochy (Castelfidardo), Niemcy (Klingenthal, Trossingen) i Rosja (Tula).
-opracowania Krzysztofa Bilicy
-zrodla wlasne